Hoge Raad erkent ondernemerschap zzp'ers: de uitspraak van 21 februari 2025

Op 21 februari 2025 deed de Hoge Raad een uitspraak die de zzp-markt in Nederland op zijn grondvesten deed schudden. In een zaak rondom Uber-chauffeurs oordeelde het hoogste rechtscollege dat ondernemerschap even zwaar moet meewegen als alle andere criteria bij de beoordeling of iemand een zelfstandige of werknemer is. Voor de ruim 1,2 miljoen zzp'ers in Nederland biedt deze uitspraak meer duidelijkheid en erkenning.

In dit artikel leggen we uit wat de uitspraak precies inhoudt, welke gevolgen deze heeft voor zzp'ers en opdrachtgevers in de finance- en accountancysector, en hoe je als zelfstandige jouw ondernemerschap kunt aantonen.

Wat was het probleem met de Wet DBA?

De Wet DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties) bestaat sinds 2016 en is bedoeld om schijnzelfstandigheid tegen te gaan. In de praktijk leidde de wet echter vooral tot onzekerheid. Opdrachtgevers werden huiverig om zzp'ers in te huren vanwege het risico op naheffingen, en zelfstandigen wisten niet goed hoe ze hun status moesten aantonen.

Tot de uitspraak van de Hoge Raad lag de nadruk bij de beoordeling van arbeidsrelaties vooral op zaken als gezagsverhouding, inbedding in de organisatie en economische afhankelijkheid. Het ondernemerschap van de zzp'er zelf speelde weliswaar een rol, maar werd door veel rechters als minder belangrijk beschouwd dan de andere criteria. Dat is nu veranderd.

De kern van de uitspraak: ondernemerschap als volwaardig criterium

In het zogenoemde Uber-arrest heeft de Hoge Raad geoordeeld dat er geen rangorde bestaat tussen de negen gezichtspunten uit het eerdere Deliveroo-arrest. Dit betekent dat het negende gezichtspunt — het ondernemerschap van de werkende — even zwaar weegt als de andere acht criteria.

Concreet betekent dit dat als je je duidelijk als ondernemer opereert, dit een sterke indicatie is dat je daadwerkelijk zelfstandig bent. Zelfs als je hetzelfde werk doet als een werknemer bij dezelfde opdrachtgever, kun je toch als zelfstandige worden aangemerkt als je voldoende ondernemerskenmerken vertoont.

Waarom is dit zo belangrijk?

De uitspraak is richtinggevend voor alle lagere rechters en ook voor de Belastingdienst. Hoewel de uitspraak werd gedaan in een zaak rond platformwerkers, gaat de impact veel verder dan alleen de platformeconomie. De uitspraak raakt de gehele zzp-markt, inclusief professionals in finance en accountancy die als zelfstandige werken.

Bij Feen zien we dagelijks hoe zzp'ers en opdrachtgevers worstelen met vragen rondom de Wet DBA. Deze uitspraak biedt een concreter kader om die vragen te beantwoorden.

De negen gezichtspunten van het Deliveroo-arrest

Om te begrijpen waarom de erkenning van ondernemerschap zo belangrijk is, is het goed om de negen gezichtspunten te kennen die de Hoge Raad heeft vastgesteld in het Deliveroo-arrest van 2023. Deze criteria worden gebruikt om te bepalen of iemand werknemer of zelfstandige is:

1. De aard en duur van de werkzaamheden — Is het werk specialistisch? Hoe lang duurt de opdracht?
2. De wijze waarop werkzaamheden en werktijden worden bepaald — Bepaal je zelf je schema?
3. De inbedding in de organisatie — Werk je in nauwe samenwerking met werknemers? Zijn er functioneringsgesprekken?
4. Persoonlijke arbeidsverplichting — Moet je het werk zelf doen of mag je je laten vervangen?
5. Totstandkoming van het contract — Is het een modelcontract van de opdrachtgever of heb je zelf onderhandeld?
6. De wijze van beloning — Word je per uur, per project of op factuurbasis betaald?
7. De hoogte van de beloning — Ligt je tarief duidelijk hoger dan wat een werknemer zou verdienen?
8. Commercieel risico — Loop je risico als het werk niet goed uitpakt? Krijg je doorbetaald bij ziekte?
9. Ondernemerschap — Gedraag je je in het economisch verkeer als ondernemer?

De Hoge Raad heeft in februari 2025 dus bevestigd dat geen van deze criteria belangrijker is dan de andere. Alle negen wegen even zwaar mee in de beoordeling.

Hoe toon je ondernemerschap aan?

De vraag die veel zzp'ers zich stellen: hoe bewijs ik dat ik een echte ondernemer ben? De Hoge Raad heeft duidelijk gemaakt dat bij het beoordelen van ondernemerschap niet alleen naar de relatie met de betreffende opdrachtgever wordt gekeken, maar ook naar externe factoren buiten die specifieke opdracht.

De volgende factoren spelen een rol bij het aantonen van ondernemerschap:

• Meerdere opdrachtgevers — Je werkt niet exclusief voor één partij maar hebt meerdere klanten.
• Actieve acquisitie — Je werft zelf actief nieuwe klanten en opdrachten.
• Eigen tariefstelling — Je bepaalt zelf je tarief en onderhandelt hierover.
• Eigen middelen en investeringen — Je gebruikt je eigen laptop, software en kantoor. Je investeert in je onderneming.
• Zelfstandige werkwijze — Je bepaalt zelf hoe je het werk uitvoert zonder directe aansturing.
• Zichtbare ondernemersuitingen — Je hebt een KvK-inschrijving, website, visitekaartjes en eigen branding.
• Eigen voorzieningen — Je regelt zelf je arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) en pensioenopbouw.
• Financieel risico — Je draagt zelf het risico bij ziekte en bij eventuele fouten.

Hoe meer van deze elementen op jou van toepassing zijn, hoe sterker je ondernemersstatus is en hoe kleiner de kans dat je als werknemer wordt aangemerkt.

Wat betekent dit voor de finance- en accountancysector?

In de finance- en accountancysector werken veel professionals als zzp'er. Denk aan interim controllers, freelance accountants en zelfstandige financieel adviseurs. Juist in deze sector speelt de Wet DBA een grote rol, omdat veel van deze professionals langdurig bij één opdrachtgever werken.

Met de erkenning van ondernemerschap door de Hoge Raad wordt het makkelijker om te onderbouwen dat je als financieel professional echt zelfstandig bent. Werk je voor meerdere opdrachtgevers, bepaal je zelf je werkwijze en investeer je in je eigen praktijk? Dan sta je steviger in je schoenen.

Via Feen kunnen opdrachtgevers in finance en accountancy professionals inhuren met de zekerheid dat de samenwerking op een professionele en juridisch correcte manier wordt ingericht.

Twee zzp'ers, dezelfde opdracht, maar een ander oordeel

Eén van de meest opmerkelijke gevolgen van de uitspraak is dat twee personen die exact hetzelfde werk doen bij dezelfde opdrachtgever toch verschillend kunnen worden beoordeeld. Een concreet voorbeeld:

Zzp'er 1 werkt exclusief voor één opdrachtgever, accepteert alle aangeboden opdrachten en doet niets aan marketing of acquisitie.

Zzp'er 2 werkt voor meerdere opdrachtgevers, bepaalt zelf welke opdrachten hij aanneemt, heeft een eigen website en investeert actief in het werven van nieuwe klanten.

In dit geval zou een rechter kunnen oordelen dat zzp'er 1 eigenlijk een werknemer is, terwijl zzp'er 2 wél als zelfstandige kwalificeert — ondanks het feit dat ze identieke werkzaamheden uitvoeren bij dezelfde opdrachtgever. Het verschil zit hem puur in het externe ondernemerschap.

Wat moet je nu doen als zzp'er?

De erkenning van ondernemerschap door de Hoge Raad is positief nieuws, maar het vraagt ook actie. Als zzp'er in finance of accountancy kun je nu het volgende doen:

1. Beoordeel je eigen situatie — Bekijk kritisch of je voldoet aan de kenmerken van een echte ondernemer. Werk je voor meerdere opdrachtgevers? Bepaal je zelf je werkwijze?
2. Investeer in je ondernemerschap — Zorg dat je zichtbaar bent als ondernemer. Onderhoud je website, doe aan acquisitie en zorg voor eigen branding.
3. Documenteer je zelfstandigheid — Bewaar een portfolio van meerdere opdrachtgevers, facturen en offertes. Dit helpt als er ooit vragen komen over je status.
4. Bespreek de samenwerking met je opdrachtgever — Zorg dat jullie allebei weten hoe de arbeidsrelatie is ingericht en dat de praktijk overeenkomt met de afspraken op papier.

Wat betekent dit voor opdrachtgevers?

Voor opdrachtgevers biedt de uitspraak ook meer helderheid. Je kunt met meer vertrouwen zzp'ers inhuren, mits de samenwerking daadwerkelijk als opdrachtrelatie is ingericht. Let daarbij op de volgende punten:

• Geef de zzp'er vrijheid in de uitvoering van het werk.
• Voorkom dat de zzp'er operationeel ingebed raakt als ware het een werknemer.
• Zorg dat de beloning op factuurbasis plaatsvindt en duidelijk hoger ligt dan een vergelijkbaar salaris.
• Stel samen met de zzp'er vast dat er sprake is van een echte opdrachtrelatie.

Feen helpt opdrachtgevers bij het vinden van de juiste professionals tegen de laagste fees van Nederland, met een werkwijze die duidelijkheid biedt over de arbeidsrelatie.

Blik op de toekomst: Wet VBAR en Zelfstandigenwet

Naast de uitspraken van de Hoge Raad wordt er in Den Haag gewerkt aan nieuwe wetgeving. De Wet VBAR (Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelaties en Rechtsvermoeden) en de Zelfstandigenwet zijn beide in ontwikkeling. Uit onderzoek blijkt dat 71% van de zzp'ers de voorkeur geeft aan de Zelfstandigenwet, die werkt met een zelfstandigentoets en een werkrelatietoets.

Ongeacht welke wet uiteindelijk wordt aangenomen, is de richting duidelijk: ondernemerschap wordt erkend als een belangrijke factor. Door je nu al te ontwikkelen en te profileren als ondernemer, bereid je je optimaal voor op de toekomst.

Conclusie

De uitspraak van de Hoge Raad op 21 februari 2025 is een mijlpaal voor zzp'ers in Nederland. Ondernemerschap wordt nu officieel erkend als een volwaardig criterium bij de beoordeling van arbeidsrelaties. Dit biedt meer rechtszekerheid voor zelfstandigen, maar vraagt ook dat je je ondernemerschap actief uitdraagt en onderbouwt.

Of je nu werkt als interim controller, freelance accountant of zelfstandig financieel adviseur: zorg dat je ondernemerschap zichtbaar en aantoonbaar is. Dat is de beste bescherming tegen discussies over schijnzelfstandigheid.