Rechterlijke uitspraken Wet DBA 2024–2025: een overzicht

De Wet DBA houdt de gemoederen al jaren bezig, maar in 2024 en 2025 zijn er opvallend veel rechterlijke uitspraken verschenen die duidelijkheid bieden over de grens tussen zzp en loondienst. In dit artikel zetten we de belangrijkste ontwikkelingen en uitspraken op een rij — en leggen we uit wat ze concreet betekenen voor zzp'ers en opdrachtgevers in de financiële sector.

Het juridisch kader: van VAR naar DBA

De Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (Wet DBA) verving in 2016 de Verklaring Arbeidsrelatie (VAR). Het idee was simpel: opdrachtgevers en zzp'ers moesten met modelovereenkomsten aantonen dat hun samenwerking geen verkapte arbeidsrelatie was. In de praktijk bleek dit moeilijk toetsbaar, waardoor de handhaving jarenlang feitelijk stillag.

In die jaren bleef het echter niet stil in de rechtszaal. Diverse zaken werden aangebracht door werknemers die claimden dat hun zzp-constructie eigenlijk een dienstverband was, en door de Belastingdienst die naheffingen oplegde. De uitspraken uit 2024 en 2025 vormen een steeds consistenter kader.

Het Deliveroo-arrest als fundament

De meest invloedrijke uitspraak is het Deliveroo-arrest van de Hoge Raad (november 2023). In deze zaak formuleerde de Hoge Raad negen gezichtspunten die rechters moeten meewegen bij de beoordeling van arbeidsrelaties:

1. De aard en duur van de werkzaamheden — wat doet iemand precies, en hoe lang al?
2. De wijze waarop werkzaamheden en werktijden worden bepaald — bepaalt de zzp'er zelf of de opdrachtgever?
3. De inbedding in de organisatie — is de zzp'er onderdeel van de bedrijfsvoering?
4. Het al dan niet persoonlijk verrichten van arbeid — mag de zzp'er zich laten vervangen?
5. De wijze waarop de beloning wordt bepaald — stukloon, uurloon of vaste fee?
6. Het commercieel risico — draagt de zzp'er financieel risico?
7. Het optreden in het economisch verkeer — presenteert iemand zich als ondernemer?
8. De duur en het exclusieve karakter — werkt de zzp'er alleen voor deze opdrachtgever?
9. De maatschappelijke positie — wat is de bredere arbeidsmarktstatus?

Deze negen punten vormen sindsdien het juridische kompas voor alle rechterlijke beoordelingen van zzp-relaties.

Belangrijke uitspraken in 2024

Rechtbank Amsterdam – platformmedewerker als werknemer

In een zaak tegen een digitaal platform oordeelde de Rechtbank Amsterdam dat een platformmedewerker feitelijk als werknemer moest worden aangemerkt. Doorslaggevend was dat het platform de tarieven vaststelde, de werktijden grotendeels dicteerde en de medewerker zich niet kon laten vervangen. Hoewel de overeenkomst op papier een 'freelancecontract' was, keek de rechter naar de feitelijke uitvoering.

Het gaat niet om wat er op papier staat, maar om hoe de samenwerking in de praktijk functioneert. Dit is het kernprincipe dat door alle uitspraken heen loopt.

Gerechtshof Den Haag – interim manager in de accountancy

Een interim financial manager bij een accountantskantoor werd door het Gerechtshof niet als werknemer aangemerkt. De doorslaggevende factoren: hij werkte voor meerdere opdrachtgevers tegelijk, factureerde via zijn eigen BV, deed geen beroep op de kantoorinfrastructuur voor privézaken, en had een tarief dat substantieel hoger lag dan het salaris van een vergelijkbare medewerker in loondienst.

Voor professionals in de financiële sector die voor meerdere opdrachtgevers werken is dit een geruststellende uitspraak.

Rechtbank Midden-Nederland – docent als verkapt werknemer

Een zzp-docent die al vier jaar via hetzelfde bureau bij dezelfde school werkte, werd door de rechtbank als werknemer aangemerkt. De rechter woog mee dat de docent geen invloed had op het rooster, het lesprogramma moest volgen, en op dezelfde manier functioneerde als vaste collega's.

Belangrijke uitspraken in 2025

Hoge Raad 21 februari 2025 – ondernemerschap als gezichtspunt

De uitspraak van de Hoge Raad op 21 februari 2025 in de Uber-zaak was baanbrekend. De Hoge Raad oordeelde dat de beoordeling of iemand werknemer of zzp'er is, een holistische afweging moet zijn. Een hiërarchische relatie is daarbij niet per se vereist voor het vaststellen van een arbeidsovereenkomst. Maar — en dit is cruciaal — als de werkende aantoonbaar als ondernemer opereert, weegt dat zwaar mee.

Meer over deze uitspraak leest u in ons artikel over de Hoge Raad en ondernemerschap van zzp'ers.

Rechtbank Rotterdam – salesmanager is zelfstandige

De Rechtbank Rotterdam oordeelde in 2025 dat een salesmanager die 2,5 jaar bij één opdrachtgever werkte, toch terecht als zelfstandige was aangemerkt. Zijn hoge vergoeding, eigen initiatief voor het contract, en duidelijke ondernemersstatus gaven de doorslag. Lees hierover onze uitgebreide analyse.

Diverse belastingzaken – naheffingen en correcties

In meerdere belastingzaken zijn naheffingen over eerdere jaren opgelegd aan opdrachtgevers die zzp'ers feitelijk als werknemers bleken in te zetten. Opvallend is dat rechters steeds consequenter de Deliveroo-criteria toepassen en geen enkel criterium op zichzelf doorslaggevend achten.

De rode draad: wat telt voor rechters?

Uit de uitspraken van 2024 en 2025 komt een helder patroon naar voren. Rechters kijken niet naar één factor, maar wegen het totaalplaatje. De volgende elementen wegen het zwaarst:

• Feitelijke uitvoering boven papier — het contract is een startpunt, maar de werkelijke gang van zaken is bepalend.
• Vrijheid in de uitvoering — hoe meer vrijheid de werkende heeft, hoe eerder er sprake is van een opdrachtrelatie.
• Economische zelfstandigheid — een eigen BV, meerdere opdrachtgevers, aantoonbaar commercieel risico.
• Inbedding versus integratie — werk kan ingebed zijn in een organisatie, maar de persoon hoeft dat niet te zijn.
• Financiële indicatoren — een aanzienlijk hoger tarief dan loondienst werkt in het voordeel van de zzp-kwalificatie.

Wat betekent dit voor zzp'ers in finance en accountancy?

De financiële en accountancysector kent van oudsher veel interim- en detacheringsconstructies. De recente jurisprudentie biedt zowel risico's als kansen:

• Als je aantoonbaar als ondernemer opereert — met eigen BV, meerdere opdrachtgevers, marktconform tarief — sta je juridisch sterk.
• Als je feitelijk fulltime en exclusief bij één opdrachtgever werkt, op dezelfde manier als een werknemer, loop je risico.
• Opdrachtgevers moeten hun zzp-inhuur periodiek evalueren aan de hand van de Deliveroo-criteria.

Bij Feen helpen we zowel zzp'ers als opdrachtgevers om hun samenwerkingsrelaties compliant en efficiënt in te richten.

Conclusie

De rechterlijke uitspraken over de Wet DBA in 2024 en 2025 laten zien dat het juridisch kader steeds duidelijker wordt. Het Deliveroo-arrest vormt de basis, en de Hoge Raad heeft met de Uber-uitspraak van februari 2025 ondernemerschap uitdrukkelijk als weegfactor erkend. Voor zzp'ers in de financiële sector is het advies helder: zorg dat je ondernemerschap in elk aspect van je werkpraktijk zichtbaar is — van contract tot feitelijke uitvoering.